Een momentje met KJ

Hij heeft het niet zo snel over zichzelf. Als hij aan het werk is als vormgever krijgt dat zijn onverdeelde aandacht. We nemen plaats bij het Oude Winschoterdiep om te praten over vormgeving, de spanning tussen communicatie en kunst en over een witte en een zwarte Chinees. Tijd voor een momentje met Klaas Jacob.

We kijken rond over het Europapark. Klaas Jacob heeft veelal rondom Groningen gewoond. Van de stad naar Bedum en later naar Winsum. Inmiddels woont hij met zijn gezin net buiten Winsum op het platteland. We beginnen bij het begin van zijn werkzame leven.

“Het wordt iets medisch of iets grafisch.”

Ik heb veel geprobeerd in mijn jeugd. Het was altijd een beetje zoeken. Veel kijken, veel doen. Ik heb nog een poging tot Voeding en Diëtiek gedaan… Mijn vakkenpakket sloot daar niet helemaal bij aan. Daarna ben ik de grafische wereld ingegaan. Toen begin jaren ’90 met Apple ook desktop-publishing opkwam, stapte ik naar een bedrijf: ik wil hier stage lopen en zo veel mogelijk leren!

“Sindsdien heb ik eigenlijk geen dag meer gewerkt.”

De dag dat ik begon met communicatie en vormgeving wist ik: dit is het. Dat je voelt dat je niet meer aan het ‘leren’ bent, maar alles automatisch gaat. Daar kon ik bij wijze van spreken wel dag en nacht mee doorgaan. Sindsdien heb ik altijd in de vormgeving gewerkt, zowel in loondienst als voor mijzelf. Beide kent zo zijn charmes. Met een eigen bedrijf ben je een generalist, dan doe je veel verschillende dingen. In loondienst kun je meer de diepte in. Je focussen op je vakgebied.

“Communicatie gaat over
het beantwoorden van vragen.”

Als vormgever ben ik echt in mijn element. In de communicatie ben je veelal bezig met het beantwoorden van vragen, het zoeken van oplossingen, het vertellen van een helder verhaal. Dat is het doel van communicatie. Die zoektocht is schitterend. Binnen de kaders die gesteld zijn de beste oplossing ontdekken. Dat maakt het vak zo mooi.

“Toch miste ik iets.”

Dat altijd zoeken naar het juiste antwoord is fantastisch, maar je zit toch maar mooi de hele dag achter het beeldscherm en in je hoofd. Daarom ben ik een paar jaar geleden begonnen met schilderen. Dat opende een nieuwe wereld voor mij. Met grove kwasten en grote spatels ‘componeren met kleur’. Intuïtief kleuren op zo’n doek zetten. Dat ben ik gaan ontdekken, maar daarnaast had ik het in die tijd ook nog hartstikke druk met mijn eigen bedrijf…

“Toen ging ineens de telefoon: Dizain aan de lijn.”

Ik deed al af en toe freelance werk voor Dizain, maar toen belden ze dat er een plek vrijkwam en dat ze mij er graag bij wilden hebben. Dat heb ik gedaan en ik heb er geen dag spijt van gehad. Ik kon me weer volledig richten op mijn vakgebied. Als vormgever kan ik bij Dizain echt mijn ei kwijt. We werken voor zo veel mooie merken. En doordat strategie en creatie hand-in-hand gaan bij Dizain kunnen we heel gericht oplossingen vinden voor een merk. Dat is het mooie aan communicatie.

En ik was niet meer eigen baas. Daardoor ontstond er ruimte om mij nog meer bezig te houden met de kunst. Daar vond ik iets wat ik in de communicatie nog nooit had gehad:

"Waar communicatie gaat over het zo goed mogelijk beantwoorden van vragen gaat kunst juist over de vragen die het oproept."

Het volgende voorbeeld verheldert het voor mij: Als je in het pikdonker door je huis schuifelt, dan weet je precies hoe hoog bijvoorbeeld de deurklink zit. Dat hebben we als mensen samen zo afgesproken. Ook terwijl je geen hand voor ogen ziet kun je dus prima door je huis lopen. Zo zie ik communicatie ook. Mensen zijn gewend aan bepaalde stramienen. Daar moet je op een creatieve manier mee omgaan, maar tegelijkertijd kun je er niet van afwijken. Je bedenkt wel een nieuwe oplossing, maar een deurklink vind je altijd op dezelfde hoogte. Kunst zegt: ik doe de deurklink aan de bovenkant van de deur. Of beter nog: er is helemaal geen deurklink. Dan start er iets raars: de fantasie, de verbeelding.

“Zo probeer ik de tijd juist te vertragen.”

De wereld wordt steeds kleiner, het is inmiddels meer een grote stad. Communicatie wordt sneller, een post op Facebook bijvoorbeeld is na 3 uur al oud. Graag zet ik daar iets tegenover. Dat lukt mij met een traag medium als verf en doek. Ik ben dit jaar met een project begonnen waarbij ik een jaar lang, iedere dag een doekje van 10×10 centimeter schilder, elke week een doek van 30×30, elke maand een doek van 50×50, voor elk seizoen een doek van een meter en het jaar sluit ik af met een schilderij van twee bij twee. En dat alles doe ik in de kleur rood.

“Het zijn net rode spiegels,
iedereen ziet zijn eigen verhaal.”

Ik schilderde de afgelopen tijd steeds vaker met rood en was gewoon benieuwd: wat nou als ik een heel jaar in rood vastleg? Je krijgt heel verschillende dingen.

klaasjacob-kort-schilderijDe ene keer ben je met jezelf bezig en verhoudt het zich bijvoorbeeld tot de liefde die je voelt voor je gezin, je familie, je vrienden… Maar laatst zag ik een interview van een Syrische vluchteling. Die zei: ik heb zoveel bloed en leed om me heen meegemaakt, ik kan de kleur rood niet meer zien! En dan moet je nog een schilderij maken voor die dag, in rood. Dat komt wel binnen dan.
Of je ziet de beelden van het wapenarsenaal dat gepresenteerd wordt op het Rode Plein in Rusland, wat betekent rood voor een Rus? Dat is denk ik het mooie aan kunst. Iedereen ziet zijn eigen verhaal, zelfs al is de kleur gelijk.

“Die witte en die zwarte Chinees hadden het goed begrepen.”

De balans tussen communicatie en kunst werkt voor mij erg goed. Ik merk steeds meer dat ik beide kanten nodig heb. Dus Yin én Yang. Aan de ene kant het antwoord en de andere kant de vraag. Aan de ene kant fiets ik elke dag 15 kilometer naar mijn werk, aan de andere kant zit ik daar de hele dag stil op een stoel. Ik woon tussen de weilanden, maar vanuit mijn tuin kan ik zo weer naar de drukte om me heen…

Of ik veel met de toekomst bezig ben? Dat valt wel mee. Tuurlijk, als je niet zo lekker in je vel zit, wil je wel eens vooruit proberen te denken om alles weer een beetje onder controle te krijgen. Maar uiteindelijk komt het toch wel zoals het komt.”

Benieuwd naar meer momentjes met..? Lees hier alles over: FroukjeSjoerdMarije of Sietse.

Meer artikelen